ادبیات فارسی و انگلیسی

» امروز

منوي كاربري

لوگوي وبلاگ

دوستان

لوگوی دوستان

پشتیبانی

منوي اصلي

نويسندگان

موضوعات

لینک ها

ارسال برای دیگران

نگاهى به پديده اضطراب امتحان و از بین بردن آن

نگاهى به پديده اضطراب امتحان و از بین بردن آن

بعد از امتحان كتابم را پاره مى كنم

با شروع فصل امتحان باز هم شاهد سردرد، تهوع، دل درد و... ناشى از استرس فراگير امتحانى، ميان دانش آموزان هستيم. استرسى كه هر ساله با شروع خردادماه، حتى جامعه شناسان و كارشناسان مسايل آموزشى و تربيتى را هم به تحليل ، هشدار و ارايه راهكارها وامى دارد.
در اين ميان گويا امكان جديد آموزشى از جمله كلاس هاى تقويتى، كتاب هاى كمك آموزشى، معلمين خصوصى و غيره نيز نتوانسته است در كاهش اضطراب دانش آموزان موثر عمل كند. به علاوه همين امكانات تازه هر ساله به افزايش ميزان استرس نيز مى انجامد. به نظر شما اين مشكل از كجا ناشى مى شود؛ عدم استاندارد بودن سوالات و يا نحوه برگزارى امتحانات؟ نقص در نظام آموزشى، مواد درسى و شيوه تدريس و يا انتظارات بالاى خانواده ها براى تحصيل فرزندان و دستيابى به مدارج بالاى علمى؟ گزارش ما را در اين باره بخوانيد.

اضطراب امتحان چيست
سارا سون و ديويد سون اضطراب امتحان را اين گونه تعريف مى كنند: اضطراب امتحان نوعى خود اشتغالى ذهنى است كه با خود كم انگارى و ترديد درباره توانايى هاى خود بروز پيدا كرده و اكثرا به ارزيابى شناختى منفى، عدم تمركز حواس، واكنش هاى جسمانى نامطلوب و افت عملكرد تحصيلى منجر مى گردد.

به اعتقاد گيورا ولودلو نيز اضطراب امتحان نوعى واكنش ناخوشايند و هيجانى نسبت به موقعيت ارزيابى در مدرسه و كلاس درس است. اين حالت هيجانى معمولا با تنش، تشويش، نگرانى، سردرگمى و برانگيختگى سيستم اعصاب خودمختار همراه است.
همين طور از نظر كالو اضطراب امتحان عبارت است از نگرانى فرد در مورد عملكرد (انتظار شكست) استعداد و توانايى خويش به هنگام امتحان و موقعيت هاى ارزيابى.
با اين همه بسيارى از متخصصين اضطراب امتحان را از ديدگاهى كلى مثبت ارزيابى كرده و اين دو پديده را لازم و ملزوم هم و در كل پديده اى مثبت مى دانند. آنها معتقدند اضطراب علاوه بر امتحان با انتخاب نيز قرين شده كه نشان دهنده سلامت فكر و روان فرد است.
كسى كه از ميان دو راه و يا چند گزينه بايد يك راه و يك گزينه را انتخاب كند، دچار اضطراب و استرس مى شود. اين موقعيت براى او معناى امتحان هم دارد بنابراين طبيعى است كه تا حدودى شخص به دليل اين كه خود را در وضعيت انتخاب و امتحان ببيند دچار اضطراب شود. اما آنچه كه به طور مشخص از آن تحت عنوان اضطراب امتحان ياد مى شود حالتى خارج از نرم و طبيعى است كه به صورت يك بيمارى همراه با سرگيجه، خشك شدن آب دهان، بالا رفتن تعداد ضربان قلب، تهوع، سردرد، بى خوابى، كم شدن اشتها و... بروز پيدا مى كند. در يك پژوهش در زمينه علايم و نشانه هاى اضطراب امتحان آمده است: «علايم و نشانه هاى «اضطراب امتحان» همانند علايم و نشانه هاى اضطراب است. با توجه به تحقيقات انجام شده، آشفتگى معده، به هم خوردن ساعت هاى خواب و آرامش، تغييراتى در ميل به غذا، ضعف، سرگيجه، تغيير در فشار خون، ميزان نبض و ترشح هورمون هاى آدرنالين و نورآدرنالين در افراد داراى اضطراب امتحان و يا در ايام امتحانات و در نتيجه هنگام امتحان در افراد مستعد به اضطراب را افزايش مى دهد. هم چنين در افراد داراى اضطراب امتحان در امتحانات شفاهى، تپش قلب، پريدگى رنگ صورت، لكنت زبان، حركت هاى غيرارادى دست و پا، تغيير صدا، لرزش بدن و صدا، تغيير دماى بدن، خشك شدن دهان و عرق كردن بارز است.
اضطراب امتحان باعث ضعف ايمنى بدن مى شود و در نتيجه در ايام امتحانات عفونت دستگاه تنفس در دانش آموزان و دانشجويان افزايش مى يابد.»
در اين پژوهش در مورد شيوع اضطراب امتحان مى خوانيد: «درباره شيوع سنى و كلاسى اضطراب امتحان بايد گفت كه با زياد شدن سن و بالا رفتن پايه تحصيلى، اضطراب امتحان نيز افزايش مى يابد و به نظر مى رسد اضطراب امتحان بين سنين ۱۰ تا ۱۱ سالگى شكل گرفته و ثبات پيدا مى كند و تا بزرگسالى ادامه مى يابد. تحقيقات نشان مى دهد دختران بيش از پسران اضطراب امتحان را تجربه مى كنند. تفاوت هاى جنسيتى در اضطراب به خوبى با نقش پذيرى جنسيتى تبيين مى شود زيرا در دختران، تشويق به پذيرش اضطراب و قبول آن به عنوان يك ويژگى زنانه ديده مى شود و آن را ويژگى زنانه ادراك مى كنند. به عبارت ديگر دختران ياد مى گيرند كه به هنگام اضطراب به شكلى منفعلانه تسليم شوند. در حالى كه در پسران در مورد پذيرش اضطراب دفاعى برخورده شده و آن را تهديدى براى احساس مردانگى خود به حساب مى آورند. پسران مى آموزند كه با اضطراب كنار آمده و يا آن را انكار كنند و يا راهكارهايى براى مقابله و تسلط بر آن پيدا كنند.»
مشكل از كجاست

ابراهيم ناصرى، كارشناس مسايل آموزشى و تربيتى بخش عمده اضطراب امتحان را در حوزه نابسامانى فضاى آموزشى بررسى مى كند:
«اضطراب امتحان را در دو بعد عوامل درونى و برونى مى توان تحليل كرد؛ بخش درونى آن برمى گردد به ويژگى هاى شخصيتى افراد، وراثت و تربيت و منظورم از تربيت تاثير تربيت بر روى شخصيت فرد است وگرنه خود تربيت يك فرايند بيرونى است اما به اعتقاد من بخش عمده پديده استرس امتحان را بايد در عوامل بيرونى و خارج از كنترل افراد بررسى كرد.»
وى در توضيح و تحليل اين وضعيت مى گويد: «ما تقريبا هيچ جاى دنيا و يا لااقل در هيچ كشور توسعه يافته اى اين مساله را نمى بينيم كه مدرسه وارد منزل شود يعنى اين كه كودك تا زمانى كه در مدرسه است به تمامى معنا مورد آموزش و تربيت قرار مى گيرد و زمانى كه به خانه مى آيد ديگر خبرى از خواندن و درس و مشق نيست. اين موضوع باعث مى شود به شكلى تخصصى فرآيند آموزش جريان يابد و خانواده ها وارد اين حيطه تخصصى نشوند چون وقتى والدين وارد جريان آموزش مى شوند ناخودآگاه به دلايل مختلف كودك را دچار استرس مى كنند و حتى خودشان هم مضطرب مى گردند.
پس پيش فرض ما اين است كودك در مدرسه به شكل تمام و كمال آموزش مى بيند، آن وقت موضوعات ديگرى مطرح مى شود كه مى توانند در فرايند آموزش و تربيت موثر واقع شوند مثل فضاى مدرسه، امكانات آموزشى، استاندارد بودن اين امكانات و فضا اعم از نور، صدا، رنگ، مواد مطلوب آموزشى و... و اما مهم تر از اين ها استاندارد بودن روش تدريس و كارآمد بودن نيروى انسانى متخصص است. مطمئن باشيد اگر مواد درسى ما استاندارد باشند، روش تدريس و روش طرح سوال استاندارد باشد و نيروى كارآمدى هم كنترل چنين فضايى را بر عهده بگيرند آن وقت تا ۵۰ درصد استرس امتحان كاهش پيدا مى كند.»
اما برخى معتقدند انتظارات بيش از حد والدين از فرزندان خود يكى از اصلى ترين عوامل اضطراب امتحان است. بسيارى از مادران و پدران، فرزندان خود را با ديگر همسالان مقايسه كرده و كودك خود را به دليل ناتوانى در رسيدن به آن مرحله تحت فشار قرار مى دهند. عمران محمدى ۵۲ ساله و شهروند تهرانى در اين رابطه مى گويد: «خداوند به هر كسى يك استعداد خاص داده كه بايد در جهت خودش پرورش پيدا كند و اصلا قرار نيست همه بچه ها دكتر، مهندس و يا خلبان شوند. من استاد دانشگاهى مى شناسم كه پسرش نانواست و عجب هم نانواى موفقى است. به نظر من يك نانواى خوب بودن بسيار عالى است تا اين كه انسان يك استاد دانشگاه بد باشد. والدين وقتى به مقايسه بچه ها با هم مى پردازند حتى در حد مقايسه خواهرها و برادرها ناخودآگاه آنها را دچار استرس مى كنند و بچه ها روحيه خودشان را از دست مى دهند.»
وى در ادامه مى گويد: «خانه و خانواده براى دانش آموز بايد يك فضاى امن و به دور از عوامل استرس زا باشد. در اين ميان پدر و مادر نقش ويژه اى بر عهده دارند. پدرى كه شب امتحان به بچه اش اجازه خوابيدن نمى دهد و او را وادار مى كند تا صبح درس بخواند البته كه او را دچار استرس مى كند. جالب آن كه اين روش تقريبا يك روش متداول است در حالى كه شب امتحان دانش آموز بايد خيلى خوب بخوابد و تا آنجا كه مى تواند درس نخواند مگر در حد يك مرور گذرا و سرسرى.»
كارشناسان به طور مشخص سه عامل اصلى اضطراب را عوامل شخصيتى، خانوادگى و آموزشگاهى ارزيابى مى كنند كه در اين ميان دو عامل خانوادگى و آموزشگاهى كه به عنوان عوامل بيرونى مطرح هستند از اهميت بالاترى برخوردارند. با اين همه موضوعى كه مى تواند متوجه خود دانش آموزان باشد بيش از ساير عوامل به موقع خواندن درس است و تقريبا تمامى كارشناسان در اين زمينه متفق القول هستند كه باقى نگذاشتن خواندن دروس و تمرينات براى شب امتحان يك روش مطمئن جلوگيرى از اضطراب امتحان است. ابراهيم ناصرى در اين زمينه مى گويد: «دانش آموزان بايد ياد بگيرند كه آموزش اهميت بيشترى نسبت به امتحان دارد و مهم تر اين كه در طول سال تحصيلى بايد متون درسى را آموخت كه خود اين موضوع نيز بايد با روش هاى صحيح علمى در خود مدارس آموزش داده شود. به طور قطع اگر دانش آموز در طول سال تحصيلى عادت به مطالعه و انجام تمرينات داشته و مهم تر از همه اين كه در كلاس درس تمام حواسش به يادگيرى مفاهيم مطرح شده باشد قاعدتا شب امتحان هم دچار استرس نمى شود. برعكس شب امتحان براى او بسيار هم دلچسب و عارى از اضطراب مى تواند باشد چون فردايش حاصل زحماتش را خواهد گرفت.»
همان طور كه عنوان شد مقدارى از اضطراب در شكل طبيعى خود در همه افراد وجود دارد كه در صورت موفقيت اين نوع اضطراب و هيجان به نيرويى مثبت تبديل مى شود و نه تنها آثار مخربى ندارد، مى تواند قوا و انرژى خود را به شكل مطلوبى تجديد كند. اما اگر استرس از حالت نرم و طبيعى خارج شده و به خصوص آن كه نتيجه مثبتى هم در پى نداشته باشد مى تواند به نيرويى مخرب براى جسم و روح تبديل گردد.
مبارزه با اضطراب
كارشناسان مختلف، نظريات و روش هاى مختلفى را براى مبارزه با اضطراب و يا پيشگيرى از آن پيشنهاد مى كنند. برخى از اين نظريات، نظرياتى در ارتباط با نوعى فعاليت بدنى همچون ورزش است در حالى كه برخى ديگر روش هايى را براى تعديل روحيه پيشنهاد مى دهند و نيز مديريت در فرآيند آموزش كه اين مورد آخر حامل پيام هايى براى خود دانش آموز، معلم و والدين است. در يكى از اين روش ها با نام «تن آرامى» كه به كنترل جسم توسط خود فرد مربوط مى شود آمده است:
در اين روش افراد مى توانند بياموزند به طور اختيارى اثرات ويژه دستگاه عصبى خودكار را نظم بخشند. چنين نظمى در حقيقت مى تواند بر حالت هيجانى آنها اثر بگذارد. اضطراب مى تواند ناشى از تنش باشد كه با انقباض يا جمع شدن بافت هاى عضلانى پيش مى آيد، هم چنان كه در موقع فشار روانى چنين مى شود. برعكس تنش نمى تواند وقتى بافت هاى عضلانى آرام و فراخ هستند وجود داشته باشد. در روش تن آرامى افراد ياد مى گيرند كه چگونه بر ماهيچه هاى بدن خود متمركز شده و با كشش در برخى ماهيچه ها و رها كردن گروهى ديگر از آنها تا مقدار قابل توجهى استرس خود را كاهش دهند. در توصيف اين روش آمده است: تن آرامى نه تنها به صورت شيوه درمانى مستقلى استفاده مى شود بلكه به عنوان پايه اى براى ديگر درمان ها نيز به كار مى رود. اين شيوه داراى قابليت كاربردى براى بسيارى از مسايل مربوط به فشار روانى است و مى تواند به آسانى به هر صورت فردى و گروهى آموزش داده شود.
اما چند پيام براى والدين:
۱ـ محيط خانه را براى مطالعه فرزندان تان آرام و مطلوب نگه داريد.
۲ـ آنها را در طول سال تحصيلى به استمرار در مطالعه تشويق كنيد.
۳ـ به هيچ وجه به مقايسه فرزندان با يكديگر و ديگران نپردازيد و قبول كنيد كه هر شخص ميزان مشخصى از توانمندى و صلاحيت را داراست، همچون خود شما.
۴ـ در انتخاب رشته تحصيلى فرزندان تان را كاملا آزاد بگذاريد و سعى كنيد در مسير مورد علاقه آنها گام برداشته و به تقويتشان بپردازيد.
۵ـ در روزهاى امتحان سعى كنيد از تغذيه مناسب ترى برخوردار باشند.
۶ـ اجازه دهيد فرزندان تان شب امتحان را با آرامش و بدون شب بيدارى براى مطالعه استراحت كنند.
۷ـ مطمئن باشيد حساسيت بيش از حد نه تنها نتيجه مطلوبى ندارد بلكه فرزندان تان را از پذيرش واقعيات و تسلط بر امور و پرهيز از استرس هاى روانى مفرط دور خواهد كرد.
چند پيام براى دانش آموزان:
۱ـ ما هر لحظه در حال امتحان پس دادن هستيم و موقعيت امتحانى به هنگام تحصيل يك موقعيت فوق العاده و ويژه نيست.
۲ـ به خرد، استعداد و انديشه خود بيش از كلاس هاى تقويتى، معلم خصوصى و كتاب هاى كمك آموزشى ايمان داشته باشيد.
۳ـ تمام درس هاى خود را براى شب امتحان تل انبار نكنيد و به مرور در فرآيند آموزش قرار گيريد.
۴ـ بر جسم و فكر خود تسلط داشته باشيد و در هيچ شرايطى نااميد نشويد.
۵ـ به هنگام مطالعه مطالب حايز اهميت را بيشتر بخوانيد و آنجا كه تشخيص مى دهيد برخى مطالب از اهميت كمترى برخوردار است به انديشه خود اعتماد كنيد و آنها را كنار بگذاريد.
۶ـ در جلسه امتحان ابتدا سوالاتى را كه كاملا بر آنها تسلط داريد، جواب دهيد و كاملا بر روى آنها متمركز شويد. پس از جلسه امتحان تمام ذهن خود را آزاد كنيد تا دچار استرس پس از امتحان نشويد.
و چند پيام براى مدارس:
۱ـ رنگ و نور مطلوب تاثير مستقيمى بر كاهش يا افزايش اضطراب دارد بنابراين تا حد ممكن در اين زمينه دقت كنيد. به همان ميزان هواى مطلوب و صندلى يا نيمكت راحت نيز حايز اهميت است.
۲ـ با تذكرهاى متوالى راجع به زمان امتحان و... تمركز دانش آموزان را به هم نريزيد.
۳ـ به دانش آموز اعتماد كنيد و با نوع قدم زدن و نگاه هاى مرموز او را متهم به تقلب كردن نكنيد.
۴ـ توضيح كافى دادن در مورد سوالات به معناى جواب دادن به آنها نيست و هر جا كه نياز به چنين توضيحى بود دريغ نكنيد چرا كه امكان دارد نوع طراحى پرسش هاى شما با اصول علمى (سنجش و اندازه گيرى آموزشى) مطابقت نداشته باشد.
۵ـ هيچگاه نمره، معيار درستى براى درك تماميت شناخت دانش آموزان نيست چرا كه به شكل ذاتى برخى از افراد از حافظه ضعيف تر و در عين حال از قدرت تحليل عميق ترى برخوردارند و همين طور برعكس.
يكى از علايم خلاصى از اضطراب امتحان، رسمى ديرينه است كه در ميان دانش آموزان مثل يك جشن اجرا مى شود و آن پاره پاره كردن كتاب هاست. آيا شما هم كتاب هاى درسى تان را پاره كرده ايد؟

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 10:55مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

چگونه بر اضطراب شب هاي امتحان غلبه كنيم

چگونه بر اضطراب شب هاي امتحان غلبه كنيم

    دلم شور مي زنه، هيچي نخوندم، هيچي بلد نيستم ، فكر نمي كنم برسم همه كتاب رو بخونم و ... اين ها حرف هايي است كه اين روزها زياد مي شنويم.
    روانشناسان معتقدند اضطراب نوعي احساس ناخوشايند، همراه با نگراني ، دلواپسي و تشويش خاطر به علتي نامشخص در فرد است . علائم اضطراب تپش قلب، تنگي نفس، سرگيجه، نفس نفس زدن ، عرق كردن، سردشدن و لرزش دست و پا و در نهايت تهوع و سردرد است.
    البته بايد گفت ، اضطراب در اندازه طبيعي لازم است چون بي تفاوتي هم در جاي خود مي تواند مخرب و خطرآفرين باشد.
    به طور كلي عوامل دروني و عوامل خارجي ، دو عاملي است كه موجب اضطراب شب هاي امتحان مي شود. مطالعه بدون برنامه ريزي ، پائين بودن اعتماد به نفس و خودباوري و بالاخره ضعيف بودن پايه درسي فرد و روش هاي نادرست مطالعه از عوامل دروني و وضع خانواده، معلمان مدرسه، برخي شيوه هاي آموزشي مدارس و دوستان و همكلاسي ها كه نقش بسيار مهمي در اضطراب شب هاي امتحان دارد، از عوامل خارجي است.
    * نقش والدين، معلم ها و همكلاسي ها در ايجاد اضطراب
    والدين نقشي كليدي در اضطراب شب هاي امتحان فرزندان خود دارند. انتظارات بيش از حد، مقايسه با دانش آموزان ديگر ، تهديد براي دريافت نمره موردنظر ، تأثير زيادي بر بروز اضطراب در دانش آموز دارد.
    سختگيري و حساسيت هاي بيش از حد معلمان براي بالابردن حدنصاب نمره قبولي كلاس درس و ترساندن دانش آموزان از امكان طرح سؤال هاي عجيب و غريب در امتحان هم مي تواند به افزايش استرس شب امتحان كمك مي كند.
    تماس هاي تلفني برخي از همكلاسي ها با يكديگر در شب امتحان و رد و بدل كردن صحبت هايي از اين دست كه «چقدر خواندي»، «من يك دور دوره كردم»، يا بالعكس «حالاوقت داريم»، يا «من هنوز شروع نكرده ام به خواندن» هر دو مي تواند مخرب و استرس زا باشد.
    * راه هاي كاهش اضطراب
    به هرحال آنچه از سوي روانشناسان و محققان اجتماعي و پزشكان تأكيد مي شود اين است كه «اضطراب» يادگيري و قواي ذهني دانش آموز را به حداقل مي رساند. دراين زمينه توصيه هايي شده كه به كاهش استرس دانش آموزان دراين شب ها بسيار كمك مي كند.
    * از به كار بردن جملات منفي در شب امتحان جداً خودداري كنيد.
    * يادگيري تمام مطالب درسي و امتحاني را به شب امتحان موكول نكنيد چون فشرده خواني موجب سپردن مطالب به حافظه كوتاه مدت مي شود. اين باعث مي شود كه مطالب به سرعت از ياد برود.
    * تنظيم وقت باتوجه به مطالبي كه بايد خوانده شود به كاهش استرس كمك مي كند. بهتر است دانش آموزان، هنگام مطالعه كتاب درسي، دائم به پايان كتاب رجوع نكنند تا ببينند چقدر از كتاب را خوانده اند و چقدر آن هنوز باقي است.
    * تغذيه مناسب درشب هاي امتحان ، استراحت و خواب كافي بسيار مؤثر است و به داشتن يك روحيه خوب، سر جلسه امتحان كمك مي كند.
    همچنين تنفس عميق كه باعث رسيدن اكسيژن به مغز مي شود كمك زيادي به پايين آمدن استرس و دلشوره مي كند.
    * صبح امتحان بهتر است دانش آموزان يك ساعت قبل از شروع امتحان كتاب را ببندند و از همديگر سؤال نپرسند تا بتوانند به خوبي روزها و شب هاي امتحان را پشت سر بگذارند.
نويسنده: مريم بيامنش

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:58مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

مقابله با استرس امتحان

مقابله با استرس امتحان

استرس و اضطراب دانش آموزان و دانشجويان در ايام امتحان ، با سه روش آرميدگي ، رفتار درماني و دارو درماني ، برطرف مي شود.
دکتر صميمي اردستاني عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي افزود:

آرميدگي يا خود درماني که در برخي ورزشها از جمله يوگا بدست مي آيد با تمرين و ممارست فراوان در کاهش اضطراب دانش آموزان بسيار موثر است . وي درباره روش رفتار درماني استرس و اضطراب گفت: در اين روش ، فرد با کمک روانپزشک از طريق حساسيت زدايي تدريجي ، استرس و اضطراب خود را کاهش مي دهد .دکتر صميمي اردستاني سومين روش درمان استرس و اضطراب دانش آموزان هنگام برگزاري امتحانات را استفاده از دارو همراه با کنترل ويژه پزشک عنوان کرد. وي درباره ريشه هاي اضطراب دانش آموزان و دانشجويان يادآور شد: استرس و اضطراب در حد معمول از لا زمه هاي پيشرفت در هر کاري است اما اضطرابهاي بيش از حد در مواقع امتحان ، بطور معمول در افرادي بروز مي کند که در طول زندگي خود با اين مشکل مواجه هستند و شامل اشخاص آرام و صبور نمي شود .

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:54مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

دردسرهاي شب امتحان غول هايي كه استرس مي سازند

    خيلي شور بود، قورتش دادم. درست مثل زماني كه قرقره گلو درد را قورت مي دادم. ياد ظهر افتادم، ياد امتحان نحسي كه آزارم مي داد، همه اش 100 صفحه بود، دوباره از اول خواندم، كارم همين بود...

    كتاب هايم را جمع مي كنم امروز حتي يك گنجشك هم توي آسمان پر نمي زند، فقط اين استرس لعنتي و مرموز است كه تنم را مثل خوره در هم مي ريزد.

    فصل امتحانات براي همه بچه ها نوعي نگراني و استرس را در پي دارد، به طوري كه خانواده ها را نيز تحت تاثير قرار مي دهند و به نوعي در مواقعي از سال كه موقع امتحان بچه هاست، اين مسابقه جدي تر از هميشه خانه و خانواده را دچار بحران مي كند.

    ميلاد 12 ساله با دلخوري از مدرسه بيرون مي آيد، مي گويد: «استرس و اضطراب شديد نمي گذارد به درستي به سوالات امتحاني پاسخ بدهم.»

    وي مي افزايد: «با اين كه جواب تمام سوالات را مي دانم اما اين قدر فشار و استرس به من وارد مي شود كه نمي توانم ادامه بدهم.»

    سروش 25 ساله نيز با اشاره به اين كه هر وقت ياد امتحان مي افتم عرق سردي بر تمام اعضاي بدنم مي نشيند، مي گويد: «با اين كه سال هاست از دادن امتحان معاف شده ام اما هنوز هم استرس آن روزها دلم را مي لرزاند.»

    مينا 16 ساله نيز همين خاطرات را از استرس شب امتحان دارد. به گفته محققان حدود 70 درصد از كساني كه مورد آزمايش قرار گرفته اند دچار استرس و اضطراب دادن امتحان هستند.

    دكتر يزدخواستي كارشناس مسايل اجتماعي با اشاره به اين كه عوامل بسياري در ايجاد اضطراب موثر است مي گويد: «بسياري از كساني كه مي خواهند امتحان بدهند با اين كه درسشان را خوب خوانده اند، اما در موقع دادن امتحان، احساس مي كنند كه ذهنشان از تمامي مطالبي كه حفظ كرده اند خالي شده و همين مساله آن ها را دچار استرس مي كند.»

    وي مي افزايد: «فردي كه دچار استرس مي شود، قدرت انطباق و سازگاري اش به حداقل مي رسد، در چنين شرايط نامعين و متغيري، قواعد و هنجارها به هم مي ريزد و افراد نمي دانند كه چگونه رفتار كنند.»

    اين كارشناس با اشاره به اين كه در زندگي اجتماعي گاهي اضطراب امري طبيعي است، تاكيد مي كند: «چون امتحان يك امر جدي است، طبيعي است كه اين مسابقه فرد را دچار كمي اضطراب كند اما اين امر به اين دليل نيست كه تمامي زندگي فرد را تحت الشعاع قرار دهد و موفقيت در تحصيل دانش آموزان را دچار خدشه كند.»

    يزدخواستي مي افزايد: «گاهي خانواده ها در بروز چنين اضطراب هايي نقشي موثر ايفا مي كنند، به اين صورت كه با الفاظي از جمله «اگر امتحانت را خراب كردي هر چه ديدي از چشم خودت ديدي» يا تنبيه هايي اين چنيني و ايجاد محدوديت هاي بسيار، اضطراب و استرس امتحان را دوچندان مي كند. در واقع وقتي فرد تمام تمركز خود را بر اين مي گذارد كه نمره خوبي بياورد بدون اين كه به روش هاي مناسب براي دادن امتحان فكر كند، تمامي جواب ها را با بي برنامگي و سريع بر روي كاغذ مي آورد و دچار استرس مي شود.»

    وي مي افزايد: «گرچه امتحان باعث ايجاد استرس مي شود، اما افراد بايد به اين فكر كنند كه امتحان دادن، آزمايشي است براي قدرت يادگيري مغز آن ها، آزمايشي كه افراد را محك مي زند كه به چه ميزان مطالب درسي شان را ياد گرفته اند و بنابراين بايد به اين فكر كنند كه امتحان براي تنبيه آن ها آفريده نشده و به عكس راه بسيار خوبي است كه پي ببرند به چه ميزان، مطالب درسي خود را ياد گرفته اند.»

    يزدخواستي با اشاره به اين كه گرچه امتحان ها استرس زيادي با خود به همراه مي آورد، اما راه هاي بسياري براي اجتناب از اين استرس ها وجود دارد، مي افزايد: «وقتي فرد فكر مي كند كه هنگام امتحان ذهنش از تمام مطالبي كه حفظ كرده خالي شده، براي جلوگيري از استرس بايد سه نكته را در نظر بگيرد و آمادگي، آرامش و اعتماد به نفس خود را حفظ كند.»

    يزدخواستي با اعلام اين كه بسياري از بچه ها به محض گرفتن برگه امتحان به همه سوالات نگاه مي كنند و درست هنگامي كه با چند سوال مشكل روبه رو مي شوند روحيه خود را از دست داده و ديگر هيچ اميدي براي قبولي در امتحان ندارند، مي گويد: «بهتر است هنگام شروع امتحان، تك تك به سراغ پرسش ها بروند و با آرامش به سوال هايي كه مي دانند، پاسخ بدهند.»

    وي مي افزايد: «مهم ترين تكنيك در سر جلسه امتحان، حفظ اعتماد به نفس است و اگر مطالب درسي را خوب ياد گرفته ايد ديگر دليلي براي مضطرب بودن باقي نمي ماند.»اين كارشناس مي گويد: «اگر بيش از حد طبيعي سر جلسه امتحان مضطرب باشيد، آنچه را هم كه مي دانيد فراموش خواهيد كرد.»

    وي با اشاره به اين كه هيچ گاه نبايد در لحظات آخر شروع به مرور مطالب درسي كرد، تاكيد مي كند: «شب قبل از امتحان به اندازه كافي بايد خوابيد و به مباحث مثبت انديشيد. اگر اعتقاد داشته باشيد كه مي توانيد، پس حتماً خواهيد توانست.»

    اين استاد دانشگاه مي افزايد: «اگر امتحان فرد را خسته و نگران مي كند بايد با دوستان يا خانواده خود آن را در ميان بگذار تا قدري از اين احساس دور شود.»

    به گفته او برنامه ريزي قبل از امتحان، مرور مطالب، اعتماد به نفس و اين كه امتحان نيز مثل مسايل ديگر زندگي، نوعي آزمايش و خطاست مي تواند كمك كند تا فرد دچار استرس قبل از امتحان نشود.

    يزدخواستي ادامه مي دهد: «فردي كه دچار استرس مي شود نبايد قبل از امتحان از قهوه و يا مواد كافئين دار استفاده كند، چون اين مواد خود باعث تشديد اضطراب در فرد مي شود، در واقع فرد بايد سعي كند با تغذيه سالم و استراحت كافي، بدون اين كه دستپاچه شود، با تمركز كافي به سر جلسه امتحان برود.»

    اين استاد دانشگاه با تاكيد بر اين كه اگر نتوانستيد امتحاني را با موفقيت بگذرانيد، نبايد ديگر به آن فكر كنيد، مي گويد: «اگر نسبت به امتحاني كه با موفقيت آن را نگذرانده ايد پافشاري كرده و مرتب به آن فكر كنيد، دچار مشكل شده و ممكن است در امتحانات بعدي نيز نتوانيد موفق شويد.»

    تصميمات شتابزده و بدون برنامه ريزي نه تنها در امتحان بلكه در مسايل زندگي نيز انسان را دچار استرس و اضطراب مي كند، استرسي كه قربانيانش خود ما هستيم، شايد برنامه ريزي بلندمدت و شناخت دقيق واقعيت ها بتواند كمك موثري براي رفع اضطراب باشد.

نويسنده: دريا قدرتي پور

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:49مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

نفس عميق با نمره خوب رابطه دارد!

    امتحان مهمي داشتم اما حالم خيلي بد بود. دلم پيچ مي خورد و سردرد داشتم. عضلاتم سفت و منقبض شده بود و كلي عرق كرده بودم. دست هايم هم مي لرزيدند. مريض نبودم، پس اين ها علايم چه مشكلي بود نمي دانستم اما هرچه بود موجب شد نتوانم نمره خوبي بگيرم. اما بعد، فهميدم آن روز دچار چه مشكلي شد ه ام. حالامي دانم كه همه اين ها از نشانه هاي اضطراب است؛ اضطراب امتحان. اما چرا قبل از امتحان دچار استرس و اضطراب مي شويم اضطراب خيلي ساده به وجود مي آيد. شما براي امتحان رياضي تان نگرانيد چون امتحان رياضي قبلي تان را خراب كرديد و فكر مي كنيد ممكن است اين دفعه هم نمره خوبي نگيريد. يا شايد امتحان قبلي را عالي داده ايد و مي ترسيد اين بار نتوانيد به آن خوبي امتحان بدهيد. اضطراب تمام بدن شما را تحت تأثير قرار مي دهد.
    * اضطراب عملكرد
    اضطراب امتحان يك نوع اضطراب عملكرد است. زماني كه فرد نگران است كه نتواند كاري را به خوبي انجام بدهد، مخصوصاً اگر آن كار خيلي مهم باشد، دچار اضطراب عملكرد مي شود. مثل زماني كه شما براي امتحان يا يك مسابقه ورزشي آماده مي شويد.
    اگر شما هم موقع امتحانات دچار استرس مي شويد بايد بدانيد كه تنها نيستيد. اگر از ديگران بپرسيد متوجه مي شويد كه تقريباً همه حتي بزرگترها موقعي كه مي خواهند امتحان بدهند تا حدي دچار اضطراب مي شوند. در واقع مقدار كمي اضطراب مي تواند مفيد هم باشد چون موجب مي شود موقع امتحان دادن تمركز بيشتري داشته باشيد اما اگر اضطرابتان در حدي باشد كه نتوانيد به خوبي عمل كنيد يا اين كه حالتان خيلي بد شود، ممكن است نتيجه همه زحمت هايتان به باد برود و با وجود اين كه درس خوانده ايد به خاطر استرس بيش از حد امتحانتان را خراب كنيد.
    * چرا امتحان چرا اضطراب
    همه انسان ها بايد بارها و بارها در طول زندگي شان امتحان بدهند، پس از دست امتحان نمي شود فرار كرد بلكه بايد با آن كنار آمد!حالاكه چه دوست داشته باشيم و چه دوست نداشته باشيم مجبوريم امتحان بدهيم بهتر است به دنبال پيدا كردن راه هايي براي كاهش استرس امتحان باشيم. وقتي كه مضطرب هستيم در بدن ما هورمون آدرنالين آزاد مي شود كه ما را براي رويارويي با موقعيتي خطرناك آماده مي كند، مثل موقعي كه يكي از وسايل برادر بزرگترمان را خراب كرده ايم و حالاداريم از دستش فرار مي كنيم! آدرنالين موجب بروز علائمي چون عرق كردن، ضربان شديد قلب و نفس نفس زدن در فرد مي شود. هر چه اضطرابتان بيشتر باشد اين علائم هم شديدتر خواهد شد. شماهرگز نبايد فكرتان را روي اتفاقات بدي كه «ممكن» است در آينده بيفتد متمركز كنيد. اگر مرتباً به اين فكر كنيد كه : «نكنه همه چي يادم بره »، «اگه سؤالاخيلي سخت بودن چي كار كنم »، «اگه سر امتحان حالم به هم بخوره چي مي شه »، «واي دستام دارن مي لرزن!» مسلماً نمي توانيد روي سؤالات امتحان تمركز كنيد و جواب هاي درست را بنويسيد.
    * چطور با اضطراب مقابله كنيم
    از ديگران كمك بخواهيد
    با پدر و مادر، خواهر يا برادر بزرگتر و يامعلمتان صحبت كنيد. صحبت كردن با ديگران درباره نگراني هايتان موجب مي شود استرس تا حد زيادي كاهش پيدا كند. براي آنها دقيقاً توضيح دهيدكه موقع امتحان دادن چه احساسي پيدا مي كنيد. آنها حتماً مي توانند چند راه حل براي مشكلتان پيش پايتان بگذارند. مثلاً ياد گرفتن راه و روش مطالعه مؤثر موجب مي شود روز امتحان اعتماد به نفس بيشتري داشته باشيد.
    براي امتحان آماده شويد
    در كلاس به درس گوش دهيد، تكاليفتان را كامل انجام دهيد و براي امتحان خوب درس بخوانيد. دراين صورت روز امتحان احساس خواهيد كرد كه آن درس را به خوبي ياد گرفته ايد.
    افكار مثبت داشته باشيد
    حالاكه براي امتحان خوب آماده شده ايد، افكار مثبت داشته باشيد. به خودتان بگوييد: من خوب درس خواندم و حالاآماده ام كه يك نمره عالي بگيرم.
    اشتباهات را بپذيريد
    هركسي ممكن است اشتباه كند، پس سعي كنيد اگر اشتباهي كرديد خودتان را ببخشيد و به فكر راهي باشيد كه آن اشتباه تكرار نشود. اگر نسبت به نمره ۲۰ خيلي حساس نباشيد و بدانيد كه با يكي دو نمره كمتر زمين به آسمان نمي رود و مي توانيد در امتحانات بعد اشتباهتان را جبران كنيد، اضطرابتان خود به خود كمتر مي شود.
    بهتر نفس بكشيد
    مي دانم كه همه شما بلد هستيد نفس بكشيد! ولي آيا مي دانستيد كه نفس عميق كشيدن به شما كمك مي كند تا آرامش بيشتري داشته باشيد اگر باور نمي كنيد، امتحان كنيد. به آرامي و از راه بيني يك نفس عميق بكشيد(دم) حالاهوا را به آرامي و از راه دهان خارج كنيد (بازدم) هر وقت احساس دلشوره و استرس پيدا كرديد اين تمرين را دو تا چهار بار انجام دهيد. خواهيد ديد كه بعد از آن اضطراب كمتر مي شود.
نويسنده: غزاله مرعشي

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:44مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

به بهانه ي آغاز امتحانات نوبت اول ( استرس در امتحان)

كم كردن استرس امتحان

دانش آموزان ما بيشتر از 20 بار در طي يک سال در معرض امتحانهاي استاندارد قرار مي گيرند و نتايج اين امتحانها از سوي مسوولان مدرسه، معلم ها و پدر و مادرها خيلي جدي گرفته مي شود و همه آن را معياري از کارکرد مدرسه و معلم مي دانند و حتي بعضي اوقات نتایج آنها روي زندگي بچه ها تأثير وحشتناکي مي گذارد.
اين استرس فوق العاده به سادگي از روي بچه ها برداشته نمي شود. حتي بهترين دانش آموزان و آماده ترين ها هم تحت تأثير فضاي پراضطراب امتحان قرار مي گيرند. درست است که اندکي اضطراب قبل از هر امتحاني طبيعي است اما مقدار عصبيت و ناراحتي اي که بچه ها تحمل مي کنند گاهي روي کارکردشان اثر منفي مي گذارد همه ما بچه هاي خوب زيادي را مي شناسيم که سرامتحان نمي توانند خوب عمل کنند.
چه چيزي امتحان را اينقدر پراسترس مي کند؟ شايد نحوه اجراي آن! امتحانها زمان مشخصي دارند و بايد طبق دستورالعمل ها اجرا شوند و قانونهاي اجراي آنها انعطاف ندارند. معلم نمي تواند به بچه ها مثلاً با افزايش وقت کمک کند و آنها بايد به نحوي که برايشان آشنا نيست بنشينند.
معلم براي کاهش اين استرس چه مي تواند بکند؟ نگاهي به اين تجربه ها بيندازيد شايد براي شما هم مفيد باشند!
محيطي مثبت بسازيد: بايد سعي کنيد که تعادلي بين " آرام باشيد. اين فقط يک امتحان است. " و " بياييد جدي بگيريميش " برقرار کنيد. قبل از امتحان بچه ها را آرام کنيد و بگذاريد آنها هم از نگراني هايشان حرف بزنند. بگذاريد کلاس محيط دوستانه اي داشته باشد. حتي مي توانيد از کتابهاي سرگرمي و خنده دار قبل از امتحان استفاده کنيد.

پيش بيني خوب را جايگزين وحشت کنيد: به دانش آموزانتان مدادهاي " جادويي " بدهيد تا رفتارشان را عوض کنند. اين کار را مي توان با عکس برگردان يا برچسب هاي پيغام هاي خوب هم انجام داد. برچسبي مثل " تو بهترين هستي " بيشتر از وحشت، تمرکز بچه ها را روي جايزه هاي بعد از امتحان جمع مي کند. به دانش آموزاني که اعتماد به نفس بيشتري دارند بگوييد: " اين فرصت خوبي است که توانايي ات را نشان بدهي "

مديريت زمان را تمرين کنيد: در طول سال حتماً چند بار به بچه ها امتحانهايي با زمان محدود بدهيد تا با اين نوع امتحان آشنا شده و نترسند.

پدر و مادرها را درگير کنيد: قبل از امتحان، نامه اي به خانه بچه ها بفرستید و توضيح بدهید که چه امتحاني، به چه دليلي و چه وقت گرفته خواهد شد. به ياد داشته باشيد که والدين نگران عملکرد فرزندانشان هستند به خصوص اگر نمره ها باعث رتبه بندي بچه ها بشود يا اثري در انتخاب مدرسه بعدي آنها داشته باشد. به آنها توضيح بدهيد که نگرانيشان باعث استرس بچه خواهد شد. از والدين بخواهيد بچه ها را در طول سال و در کار معمولي کلاس تشويق کنند. آماري که در مدرسه هاي آمريکا گرفته شده است، نشان مي دهد که 90 درصد موفقيت بچه هاي سوم راهنمايي در امتحان سراسري رياضيات ناشي از کنترل والدين بر سه فاکتور است: شرکت در کلاسهاي مدرسه، خواندن مطالب گوناگون در خانه و تماشاي برنامه ريزي شده تلويزيون!

سه روش براي كاهش استرس امتحان

یک روانپزشک مي گويد: استرس و اضطراب دانش آموزان و دانشجویان در ایام امتحان , به سه روش آرمیدگی , رفتار درمانی و دارو درمانی , برطرف می شود .
     دکتر صمیمی اردستانی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: آرمیدگی یا خود درمانی که در برخی ورزشها از جمله یوگا بدست می آید با تمرین و ممارست فراوان در کاهش اضطراب دانش آموزان بسیار موثر است .
    وی درباره روش رفتار درمانی استرس و اضطراب گفت: در این روش , فرد با کمک روانپزشک از طریق حساسیت زدایی تدریجی , استرس و اضطراب خود را کاهش می دهد .
    دکتر صمیمی اردستانی سومین روش درمان استرس و اضطراب دانش آموزان هنگام برگزاری امتحانات را استفاده از دارو همراه با کنترل ویژه پزشک عنوان کرد.
    وی درباره ریشه های اضطراب دانش آموزان و دانشجویان یادآور شد: استرس و اضطراب در حد معمول از لا‌زمه های پیشرفت در هر کاری است اما اضطرابهای بیش از حد در مواقع امتحان , بطور معمول در افرادی بروز می کند که در طول زندگی خود با این مشکل مواجه هستند و شامل اشخاص آرام و صبور نمی شود .

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:42مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

بررسي عوامل افت تحصيلي دانش آموزان: دانش آموز متهم نيست

    هرگاه از افت تحصيلي دانش آموزي صحبت به ميان مي آيد ناخود آگاه انگشت اتهام و تنبلي و بازيگوشي به سوي او نشانه مي رود. معلم اولياي او را به مدرسه فرا مي خواند و آنها نيز او را مورد مؤاخذه قرار مي دهند و براي چندمين بار امكانات محدود و نامحدودي را كه از سر لطف و وظيفه برايش مهيا كرده اند، بر مي شمرند. غافل از اين كه ممكن است همه آنها در اشتباه باشند. شايد بهتر باشد ابزار گره گشايي را در جاي ديگر جست وجو كنند. پژوهش هاي كارشناسان تعليم و تربيت گواه اين مطلب است كه دانش آموزان كمترين تأثير را در افت تحصيلي خود دارند، در مواردي نيز بي تأثيرند. در اين ميان آن چه نقش بازي مي كند عوامل ديگري همچون كيفيت و ميزان فضا و امكانات آموزشي، شيوه هاي تدريس، مهارت هاي معلمي آموزگاران، محتوا و حجم كتاب هاي درسي، به روز بودن آموزش ها، ارتباط عاطفي بين معلم و شاگرد، هماهنگي آموزش هاي جامعه، خانواده و مدرسه، توجه به نيازها، علايق و توانمندي هاي دانش آموزان است.

    * پراكندگي جغرافيايي افت تحصيلي
    دكتر «عليرضا شريفي» پژوهشگر حوزه تعليم و تربيت در تعريف و علل افت تحصيلي مي گويد: «آموزش و پرورش با توجه به IQ دانش آموز و امكاناتي كه در اختيار او قرار مي دهد، در هر مقطع و پايه تحصيلي اهداف نهايي و مياني براي خود تعريف مي كند و سعي دارد دانش آموز را تا حد ممكن به اين اهداف نزديك كند. در اين ميان هميشه درصد مشخصي نيز افت را در نظر مي گيرد، مانند تكرار پايه تحصيلي و تسلط نداشتن دانش آموز به همه مطالبي كه توسط معلم ارائه مي شود. هرگاه ميزان اين افت در فرآيند ياد دهي و يادگيري بيش از حد انتظار آموزش وپرورش باشد، از آن به عنوان افت تحصيلي نام مي بريم. پراكندگي جغرافيايي افت تحصيلي هم در سطح كشور چه از نظر ميزان و چه از نظر عوامل به وجود آورنده آن يكسان نيست. در بررسي اين مسأله بايد شرايط متعددي از قبيل شرايط جغرافيايي، فرهنگي، قومي، زباني و طبقه اجتماعي و اقتصادي دانش آموزان مورد توجه قرار گيرد.
    البته چند عامل مشترك در همه نقاط كشور به چشم مي خورد. مشكل نيروي انساني يكي از اين عوامل است. معلماني كه از نظر نحوه و چگونگي انتقال دانش خود به دانش آموزان و استفاده از تكنيك ها و روش هاي معلمي متخصص هستند و روان شناسي تربيت را به خوبي مي دانند، افت تحصيلي دانش آموزان در درسي كه آنها تدريس مي كنند، كمتر است البته نوع ارزشيابي دانش آموزان نيز در افت تحصيلي اهميت مي يابد. هرچه در اين باره تكنيك ها را بهتر رعايت كنيم و سؤالات استاندارد و همخوان با محتواي درس ارائه شده، طراحي كنيم، افت تحصيلي كاهش مي يابد. تراكم بالاي دانش آموزي نيز به عنوان يك عامل در افت تحصيلي مورد بحث و بررسي است. در تراكم بالابه علت كمبود فضا و نيروي انساني، تكاليف و آن چه كه دانش آموز فراگرفته زير ذره بين قرار نمي گيرد. نقش انجمن اوليا و مربيان هم دراين باره ضروري به نظر مي رسد. برپايه پژوهش هاي انجام شده هرچه ميزان حساسيت خانواده و دفعات رفت و آمد آنها به مدرسه بيشتر و ارتباط انجمن اوليا و مربيان با مسئولان مدرسه نزديك تر باشد افت تحصيلي كاهش و بازده فعاليت ها افزايش مي يابد. در مناطق دو زبانه نيز همواره افت تحصيلي بيشتر از مناطق يك زبانه است. در اين مناطق دانش آموز هم بايد زبان فارسي و رسمي را بياموزد و هم مطالب را فراگيرد، اين فراگيري براي او بويژه در سال هاي اول مدرسه بسيار مشكل خواهدبود. ميزان اشراف و تسلط فراگيران به توان خواندن و نوشتن هم بايد مدنظر قرارگيرد. هرچه اين مهارت بالاتر باشد افت تحصيلي او كمتر مي شود. ميزان مهارت خواندن و نوشتن را از طريق آزمون جهاني پرلز (Pirls) و ميزان مهارت رياضي و علوم را از طريق آزمون تيمز (Tims) كه در همه كشورها برگزار مي شود مي توان به دست آورد. در اين آزمون ها سؤالات كاملاً بومي و محلي مي شود.
    شيوه هاي تدريس نيز در ميزان افت تحصيلي مهم تلقي مي شود. به اندازه اي كه شيوه هاي تدريس را نو مي كنيم و با شرايط و نيازهاي روز هماهنگ مي كنيم و آن را در كلاس درس به كار مي گيريم، ميزان افت كاهش مي يابد. البته اگر در برخي مدارس روش هاي نوين به كار نمي رود به خاطر آشنا نبودن معلمان با اين روش ها نيست، بلكه به علت نوع ارزشيابي است كه استفاده مي شود. با توجه به آن كه عناوين كتاب هاي درسي و حجم آنها بالاست و از همه كتاب آزمون به عمل مي آيد، عملاً نمي توان از روش هاي نوين كه نياز به زمان زياد و حجم كمتر درس دارد، استفاده كرد. بنابراين معلم ناگزير است همچنان از روش سخنراني و معلم محوري استفاده كند. در كنار حجم و تنوع بالاي كتب درسي كه يكي از بالاترين كشورها در اين باره محسوب مي شويم، سبك نگارش كتاب نيز با كاستي هايي روبه رو است. همچنين هرچه پايگاه اقتصادي دانش آموز بالاتر و بعد خانوار او كمتر باشد به همان نسبت امكانات بيشتري دراختيار او قرار مي گيرد و به همان ميزان نيز افت تحصيلي كاهش مي يابد. ميزان سواد والدين، مكان جغرافيايي دانش آموز (شهر يا روستا، مناطق برخوردار يا محروم) نيز بر ميزان افت تحصيلي تأثير به سزايي دارد. تحصيل دانش آموز در مدرسه دولتي يا غيردولتي نيز اهميت دارد. معمولاً در مدارس غيردولتي به خاطر آن كه برخي از عوامل به وجودآورنده افت تحصيلي حذف مي شود، ميزان افت تحصيلي كمتر است.»
    * دانش آموز مقصر نيست
    ابوالقاسم جامه بزرگ مديركل سابق آموزش و پرورش ابتدايي و پيش دبستاني و صاحبنظر در امر تعليم و تربيت نيز در اين باره مي افزايد : «به افت تحصيلي در هر دوره تحصيلي بايد به شكل متفاوت نگاه كرد. بنابراين نمي توان براي همه دوره هاي تحصيلي نسخه واحدي پيچيد. ضمن آن كه همه دانش آموزان از نظر درك، توانايي، هوش علمي و انتزاعي متفاوت هستند. در دوره ابتدايي انتظار داريم دروسي را كه به آن ها ارائه مي كنيم، مانند يك شعر حفظ كنند و روي ورقه بياورند، معلم هم آنچه را كه از كتاب به او آموخته است مورد ارزيابي قرار مي دهد، بنابراين اگر دانش آموز نتواند بخشي از آنچه را كه به او آموزش داده شده، بيان كند، او را در معرض افت تحصيلي مي بينيم. در حالي كه بايد عملكرد او مورد توجه قرار گيرد نه صرفاً آنچه را از كتاب آموخته است. بنابراين نوع و شيوه تدريس معلم كه همان توجه زياد به حفظ كردن است، بايد مورد تجديدنظر قرار گيرد. ارائه حجم بالايي از مطالب و ارائه پشت سر آن ها هم باعث مي شود دانش آموز نتواند همه مطالب را روي كاغذ بياورد، اين ناتواني را افت تحصيلي مي دانيم در حالي كه بايد اين حجم و محتوا بازنگري شود. مطالبي هم كه آموزش داده مي شود، به خاطر آن كه ذهن دانش آموز را با خود درگير نمي كند و ارتباط چنداني نيز بازندگي روزمره آن ها ندارد، جذاب نيست همه اين مسائل بر روي يادگيري دانش آموز تأثير مي گذارد ولي نبايد آن را افت تحصيلي قلمداد كنيم.
    نامناسب بودن فضاي آموزشي و احساس راحتي نكردن دانش آموز نيز يادگيري او را متأثر مي كند. همه دانش آموزان را هم از نظر هوش، استعداد و عاطفي بودن يكسان فرض مي كنيم و مطالب يكساني را نيز به آنها مي آموزيم و استرس امتحان را نيز در آن ها ايجاد مي كنيم، همه اين عوامل هم بر يادگيري آن ها تأثير منفي مي گذارد. ضمن آن كه كارشناسان آموزش وپرورش معتقدند بهترين معلمان آن هايي هستند كه همه مطالب را بدانند اما همه آن را ارائه ندهند تا به اين وسيله دانش آموز را به چالش بكشانند.
    ارزشيابي توصيفي (نمره دادن به دانش آموز در طول سال و نه صرفاً كمي) بايد مورد توجه قرار گيرد. بايد معلمان توجه داشته باشند كه تنبيه زدگي در دانش آموز به وجود نيايد، به اين معني كه اگر بچه شيطنت كرد بايد معلم نيز حوصله همراهي و جست وخيز كردن با او را داشته باشد. اما اگر برخلاف آن او را همواره مورد تنبيه قرار داد، درواقع تنبيه زدگي را در او به وجود آورده است. اين امر باعث مي شود دانش آموز مطالب را ياد نگيرد، معلم نيز تصور مي كند او دچار افت تحصيلي شده است در حالي كه برخلاف تصور است. بايد شرايط، امكانات و آزمون ها را با دانش آموز متناسب كنيم. اگر در فرآيند ياددهي و يادگيري مسأله اي به وجود آيد نبايد دانش آموز را متهم و مقصر بدانيم بلكه بايد در شرايط بازنگري كنيم. در دوره ابتدايي بايد ۱۰۰ درصد دانش آموزان به پايه هاي بالاتر ارتقا يابند. در بسياري از كشورها ارتقاي خود به خودي مطرح مي شود. البته اين بدان معنا نيست كه دانش آموز چيزي فرانمي گيرد بلكه روش ها و محتواي درس به گونه اي او را به يادگيري برمي انگيزد. براساس تئوري «يادگيري در حد تسلط» بيش از ۹۰ درصد دانش آموزان آن چه را كه به آن ها مي آموزند،
    فرا مي گيرند و كاملاً به اهداف مي رسند، بقيه نيز فقط كمي كمتر از ۱۰۰درصد را مي آموزند. بنابراين همه ضعف ها در دوره ابتدايي به روش هاي تدريس و آموزش مربوط مي شود. در دوره هاي تحصيلي بالاتر به علت آن كه حجم مطالب بالاتر مي رود و دروس تخصصي تر مي شود ممكن است توانايي هاي ذهني فرد و ويژگي هاي فردي او نيز بر افت تحصيلي تأثيرگذار باشد. بررسي ها نشان مي دهد كمترين ميزان افت تحصيلي در دوره ابتدايي و بيشترين ميزان نيز در دوره متوسطه ديده مي شود.»
    * رابطه عاطفي معلم و شاگرد
    «منوچهر فضلي خاني» مديركل دفتر آموزش و پرورش راهنمايي تحصيلي معتقد است: «اگر بامقياس ها و ابزارهاي درست سواد و عملكرد دانش آموزان را بررسي كنيم شاهد رشد كيفي تعليم و تربيت و آموزش و يادگيري هستيم اما براي رسيدن به وضع مطلوب راه زيادي در پيش داريم. همه عوامل درون و بيرون سيستم آموزشي بايد كمك كنند تا اين امر محقق شود. جامعه بايد بسترهاي مناسب و همسو با آن چه را كه دانش آموز درمدرسه فرا مي گيرد فراهم كند، به طور مثال اگر او در مدرسه مسائل بهداشتي، اخلاقي و اجتماعي را مي آموزد در جامعه بايد آن را تمرين كند. اگر فضاي آموزشي و فضاي جامعه و زندگي دانش آموز مكمل هم نباشند و مغايرت داشته باشند، شكافي به وجود مي آيد كه افت تحصيلي را از نظر كيفي باعث مي شود. در حالي كه بايد جامعه تجلي گاه يادگيري ها و آموخته هاي فرد باشد. ارتباط دانش آموز و معلم نيز بايد بسيار مورد تأكيد قرار گيرد. به نحوي كه شيوه تعامل آنها با يكديگر مهم ترين عنصر در ياددهي و شخصيت بخشي به دانش آموز محسوب مي شود ، اگر اين تعامل عاطفي، علمي، صميمي و محكم باشد، اعتماد دانش آموز جلب مي شود و به تبع آن كيفيت تحصيلي ارتقا مي يابد. بنابراين نيروي انساني در كيفيت بخشي به آموزش حرف اول را مي زند. بايد به سمتي حركت كنيم كه معلمان صلاحيت ها و مهارت هاي حرفه اي را به دست آورند، و در كنارتخصص با انگيزه و علاقه كار كنند. ضمن آن كه آموزش هاي نيروي انساني هم به سمت فن معلمي گام بردارند. در همين باره و به منظور ارتقاي كيفيت تدريس، جشنواره الگوهاي برتر تدريس موردتوجه و تأكيد قرار گرفته است.»

نويسنده: شهناز سلطاني

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:41مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 1 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

آزمون خانواده در فصل امتحان بچه ها

    تا اسم امتحان آن هم از نوع نوبت اول به گوش مي رسد همه اعضاي خانواده از بزرگ و كوچك براي فراهم كردن محيطي امن و آرام بسيج مي شوند. در اين ميان مادرها با انواع و اقسام آبميوه و شير و خوراكي سعي مي كنند تا حد ممكن براي بچه مدرسه اي شان انرژي و كالري بسازند . البته ناگفته نماند پدر هم با لغو بسياري از برنامه هاي جانبي خانواده مثل مهماني ها و ديد و بازديدها وخواهر و برادر كوچكتر هم با بي سر و صدا بازي كردن نقش خود را در بهتر برگزار شدن امتحان دانش آموزان ايفا مي كنند. هر چند فراهم شدن محيطي امن در خانه براي فرزندان و دانش آموزان در هر زمان و در هر شرايطي ضروري است اما به هر حال محيط آرام و تغذيه مفيد به عنوان دو مؤلفه مهم و اساسي در زمان امتحانات اهميت بيشتري مي يابند كه از سوي والدين بايد مورد توجه قرار گيرد.
    * والدين اضطراب خود را مهار كنند
    «سعيده هادي» كارشناس ارشد روان شناسي در اين باره معتقد است: «توجه به مقوله آموزش بچه ها فقط محدود به زمان امتحانات نيست. والدين بايد متوجه باشند كه محيط خانه و شرايط موجود در آن از نظر رواني ، بر يادگيري پنهان و آشكار بچه ها تأثير بسزايي دارد. بنابراين همواره بايد محيط خانه در شرايط نرمالي قرار گيرد. البته خود والدين هم در زمان امتحانات از نظر رواني آسيب پذير تر مي شوند كه بايد خود را در مواقع بروز تنش كنترل كنند. البته اين به معني آن نيست كه هميشه بچه ها محور خانه باشند، به هر حال بچه ها بايد تنش، در گيري و بحث و جد ل هاي (نه در حد بحران ) درون خانواده را نيز ببينند. در كنار آن بايد آرامش و شادي را هم ببينند. بنابراين فراهم كردن اين شرايط همواره چه در زمان امتحان و چه در زمان غير امتحان ضرورت دارد. اختصاص دادن بخشي از خانه به بچه ها براي انجام تكاليف و خواندن درس براي امتحان لازم است. البته منظور از اختصاص فضاي ويژه ، صرفاً اتاق مخصوص بچه ها نيست چرا كه در همه خانواده ها اين فضا در دسترس نيست. بايد توجه داشت كو چكتر ها به علت قادر نبودن به تجزيه و تحليل شرايط خانه در مواقع تنش بين والدين از آسيب پذيري به دور نيستند. به هر حال فراهم كردن محيط امن و آرام براي بچه ها در هر زمان لازم است اما در مواقع امتحان بچه ها والدين هم به واسطه امتحان آنها دچار استرس و اضطراب مي شوند كه بايد سعي كنند خود را كنترل كنند.»
    * تغذيه دانش آموزان در موقع امتحان
    دكتر «ناصر كلانتري» متخصص كودكان و تغذيه هم در باره تغذيه دانش آموزان در موقع امتحانات مي گويد : «والدين و كساني كه با دانش آموزان سرو كار دارند بايد از آنها در محدوده توانايي هايشان انتظار داشته باشند در غير اين صورت با ايجاد اضطراب و استرس عامل مخربي براي هر نوع پيشرفت آنها مي شوند. والدين بايد در تمام ايام سال تحصيلي محيطي مشوق براي تحصيل بچه ها فراهم كنند. محيط مشوق كاملاً صلح آميز و توأم با عشق و محبت است. حتي المقدور درگيري هاي والدين در حضور بچه ها نباشد، چرا كه بچه ها درباره درگيري والدين بينش محدودي دارند و هر بحث ساده اي را به منزله واقعه اي ناخوشايند تفسير مي كنند. چالش هاي خانواده حتي روي تغذيه بچه ها هم تأثير منفي مي گذارد و آن ها را دچار بي اشتهايي با منشأ رواني مي كند و باعث مي شود مواد مغذي مورد نياز به بچه ها نرسد. به هر حال محيط نا امن، امنيت فكري كودك را به مخاطره مي اندازد، ضمن آن كه امكان جبران امنيت فكري از دست رفته بسيار كمتر است. در بحث تغذيه بچه ها بايد به سه قانون تنوع غذايي، كافي بودن و تعادل داشتن غذا هاي مصرفي توجه كرد. بايد بچه ها از همه گروه هاي غذايي يعني غلات و نان، گوشت و حبوبات، شير و لبنيات و ميوه و سبزيجات به مقدار كافي استفاده كنند. ضمن آن كه ميزان غذايي كه بچه ها مي خورند بايد نياز ۲۴ ساعته بدن آنها را تأمين كند. براي متعادل بودن آنچه مي خورند بايد از همه گروه هاي غذايي بهره بگيرند.
    بچه هاي دبستاني روزانه بايد پنج، شش سهم از نان و غلات، دو، سه سهم از گوشت و حبوبات ، چهار، پنج سهم از شير و لبنيات و سه تا پنج سهم از ميوه و سبزيجات استفاده كنند. به اين ميزان ها براي بچه هاي مقطع راهنمايي مقدار كمي اضافه مي شود. ضمن آن كه اين ميزان ها براي دانش آموزان دبيرستاني تفاوت چنداني نمي كند. اما چون آنها از سرعت رشد بالايي از نظر جسمي برخوردارند نيازمند آهن بيشتري هستند كه بايد مورد توجه قرارگيرد. بچه هاي دبستاني بايد حد اكثر ۹ شب بخوابند تا صبح يك و نيم ساعت قبل از رفتن به مدرسه بيدار شوند تا اشتها براي خوردن صبحانه داشته باشند. نخوردن صبحانه باعث مي شود بچه ها نتوانند تمركز لازم براي فراگيري درس پيدا كنند. در موقع امتحانات بچه ها حتماً بايد زود تر بخوابند، صبحانه داراي شير، عسل و مربا (مواد انرژي زا) بخورند. شب، هنگام خواب نيز خوردن يك ليوان شير ولرم براي بهبود خواب و كاهش استرس مفيد است. از خوردن غذاهاي چرب در شام هم پرهيز كنند. خوردن دو، سه ليوان آبميوه تازه و طبيعي در طول روز هم به عملكرد و وضعيت فراگيري دانش آموزان كمك مي كند.»

نويسنده: صحرا محمدي

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 07:32مربوط به : استرس شب امتحان بچه ها

[ نظرات [ 1 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

..: آخرین ارسال ها :..