ادبیات فارسی و انگلیسی

» امروز

منوي كاربري

لوگوي وبلاگ

دوستان

لوگوی دوستان

پشتیبانی

منوي اصلي

نويسندگان

موضوعات

لینک ها

ارسال برای دیگران

چه کنيم دانش آموزان از امتحان نهراسند؟

    اضطراب امتحان به عنوان پديده اي رايج که به وفور در مراکز آموزشي و تحصيلي ديده مي شود، همبستگي زيادي با عملکرد موفق يا ناموفق دانش آموز دارد. آرکين ( به نقل از باندالوس و همکاران، 1995) اضطراب امتحان را ناشي از احساس ناکارآمدي و درماندگي دانسته، آن را با کاهش عملکرد مرتبط تلقي مي کنند. وقتي که فرد در خصوص کارايي وتوانايي ذهني خود در موقعيت امتحان دچار نگراني و اضطراب گردد، به نحوي که موجب کاهش و افت عملکرد واقعي وي شود، مي توان گفت که او دچار اضطراب امتحان است. دانش آموز داراي اضطراب امتحان فردي است که به خوبي مواد و موضوعات درسي کلاس و دوره را فرا گرفته، اما به دليل نگراني قادر به بيان دانسته هاي خويش در امتحان نيست.
    بر اساس برآورد پژوهشگران، سالانه حدود ده دانش آموز اضطراب امتحان را تجربه مي کنند وبراي 25 درصد اين عده اضطراب فلج کننده است و با افزايش سن ميزان آن افزايش مي يابد. کودکان در سنين دوره ابتدايي، اضطراب اندکي را درباره امتحان تجربه مي کنند. اضطراب امتحان در سنين 12 - 10 سالگي شکل مي گيرد و تا دوران بزرگسالي و حتي تحصيلات دانشگاهي ادامه مي يابد. به نظر مي رسد با بالاتر رفتن سن و اهميت يافتن موفقيت هاي تحصيلي، ميزان اضطراب امتحان هم بالا مي رود”. (کريگ ودابسون، 1995)
    در زمينه تفاوت هاي جنسي پژوهش هاي چندي نشان داده اند که اضطراب امتحان به صورت معني داري بين اين دو جنس متفاوت است. نتايج به دست آمده حاکي از اين بوده اند که دختران مضطرب تر (در زمينه امتحان) از پسران هستند. در بررسي علل اين موضوع مي توان به مسائل فرهنگي و نقش هاي جنسيتي اشاره کرد. به نظر مي رسد ابراز واظهار اضطراب توسط زنان و دختران پذيرفته است (کريگ ودابسون 1995)
    در روزهاي امتحان زمان براي معلمان، اولياء و دانش آموزان به نحوي خاص سپري مي شود. روزهاي امتحان، روزهايي است همراه با تلاش، اضطراب ونگراني، بيم واميد وبالاخره مراقبت هاي خاص. در اين روزها همه دانش آموزان خود را براي آزموده شدن آماده مي کنند. معلمان شرايط را براي آزموني دقيق و با اميد توفيق دانش آموزان فراهم مي آورند. پدران و مادران هم ضمن تشويق و ترغيب فرزندان در جهت آمادگي براي امتحان، تلاش مي کنند به سهم خود در توفيق فرزند خويش موثر واقع شوند. آنان با بيم واميدي خاص به اين تلاش مي نگرند اميد به موفقيت در حال و آينده و بيم از شکست و عقب ماندگي از تحصيل وزندگي.
    روزهاي امتحان با توصيفي که از آن شد، براي بسياري از دانش آموزان، معلمان واولياء همراه با خاطراتي خوش سپري مي شود، اما براي بعضي همراه با خستگي است که اين خستگي بر جان وتن آن ها باقي مي ماند. شکي نيست اگر نکاتي را در اين روزها مورد توجه قرار دهيم مي توانيم تلاش انجام گرفته در روزهاي امتحان را با شادماني موفقيت پس از آن عجين کنيم و خاطره اي خوش در روح خويش برجاي گذاريم و در غير اين صورت با بي توجهي ممکن است گذشت روزهاي امتحان را سخت کرده، تلخي عدم توفيق فرزندان خويش را بر خاطر خود و آنان بنشانيم. بنابراين لازم است معلمان و والدين نکاتي را در اين زمينه موردتوجه قرار دهند.
    نقش و وظيفه معلمان در روزهاي امتحان:
    مهمترين وظايفي که معلمان در روزهاي امتحان با آن مواجه هستند، عبارتند از:
    1 ) طراحي امتحان به عنوان وسيله اي براي آموزش: معلمان نبايد امتحان را به عنوان نقطه پايان مرحله اي از آموزش به شمار آورند، بلکه بايد آن را بخشي از فرآيند ياددهي و يادگيري محسوب نمايند. هر معلم بايد با خود بينديشد که امتحان را به گونه اي طراحي کند که طي آن دانش آموز به آموختن علاقه مند شودو به نقاط ضعف خود در فراگيري يک درس پي ببرد. بدين منظور لازم است سوالها جنبه تشويقي براي دانش آموزان داشته باشند. مثلا سوال ها از ساده آغاز شده، به تدريج مشکل شوند، در ضمن بهتر است سوالهايي ساده در ميان سوال هاي مشکل نيز گنجانده شوند که پاسخگويي به آن موجب تقويت دانش آموز و علاقه مندي وي براي ادامه پاسخ دادن به پرسش هاي امتحاني شود.
    2) آماده سازي رواني دانش آموزان: معلمان وظيفه دارند به لحاظ رواني، دانش آموزان خود را آماده کنند. اولا مي بايد آنان را ضمن تشويق براي تلاش و کوشش به موفقيت خويش اميدوار کنند. با بيان خاطرات و داستان هايي به آنان نشان دهند که همواره افرادي داشته اند که به رغم احساس ناتواني و حتي معروفيت به عنوان دانش آموزي ضعيف توانسته اند موفقيت هاي چشمگيري در زمينه تحصيل کسب کنند. اين گونه افراد از طريق غلبه به احساس حقارت و ناتواني خويش و نيز تصميم به تلاش و کوشش، توانسته اند بر مشکلات درسي خود فائق آمده، خود را به عنوان افرادي موفق مطرح کنند. ثانيا تلاش کنند روش ها وچگونگي شب ها و روزهاي امتحان رابه دانش آموزان بياموزند. هر معلمي با توجه به درسي که مي دهد مي تواند دانش آموزان خود را به نحو شايسته اي راهنمايي کند ودر مورد چگونگي مطالعه کردن در شب امتحان و با نحوه پاسخ دادن به سوالات امتحاني، آنها را ارشاد نمايد.
    ثالثا بايد نحوه آرام سازي خوددرجلسه امتحان و غلبه بر اضطراب امتحان را از طريق تذکر و ياد خداوند و نيز آرام سازي بدن و فکر، به آنان بياموزند. معلمان بايد توجه داشته باشند که وظيفه انساني و الهي آنان اقتضا مي کند که علاوه بر آموختن مواد درسي، درجهت پرورش شناختي، عاطفي، اجتماعي، اخلاقي و خلاصه تربيت ديني مناسب آنان نيز نقش و وظيفه اي بر دوش بگيرند.
    منابع و مآخذ:
    1 - اضطراب امتحان، نشريه ماهانه آموزشي، تربيتي پيوند، خرداد 1378
    2 - روزهاي امتحان: نشريه ماهانه آموزشي، تربيتي، اسفند 1376
    3 - بيابانگرد، اسماعيل، اضطراب امتحان، تهران، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامي ، 1378

نوشين فخري عليايي ،معاون مدرسه راهنمايي اميد انقلاب منطقه 8 تهران

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 08:28مربوط به : اضطراب و استرس را به کودکان منتقل نکنيم

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

ارسال برای دیگران

اضطراب را به کودکان منتقل نکنيم

اضطراب را به کودکان منتقل نکنيم

    اضطراب، مسئله اي است که امروزه در جوامع پيشرفته در اثر پيدايش تکنولوژي و آلودگي صوتي و هوا پديد مي آيد و زمينه رشد و شکوفايي آن در خانواده ها و جامعه مي باشد. با شناختن عوامل و چگونگي پديد آمدن اين پديده قرن بيستم به بعد مي توان عوامل ايجاد آن را کاهش داد و آرامش بيشتري به دانش آموزان بخشيد. اضطراب امتحان نوعي دلمشغولي است که با خود پنداره ضعف و ترديد درباره توانايي هاي فرد مشخص مي شود و اغلب اوقات به ارزشيابي شناختي منفي، عدم تمرکز حواس، واکنش هاي فيزيولوژيک نامطلوب و افت عملکرد تحصيلي منجر مي گردد. اضطراب بخشي از زندگي تمام انسان هاست که در حد اعتدال آميز در همه افراد وجود دارد. در اين حد اضطراب يک پاسخ سازگارانه تلقي مي شود به گونه اي که به عقيده برخي نظريه پردازان “اگر اضطراب نبود، همه ما پشت ميزهايمان به خواب مي رفتيم.”از طرف ديگر مي توان ادعا کرد فقدان اضطراب، ما را با مشکلات و خطرات زيادي مواجه مي گرداند، زيرا اضطراب ما را وادار مي کند با دقت رانندگي کنيم، براي معاينه پيش پزشک برويم، کتاب هايي را که از کتابخانه به امانت گرفته ايم باز گردانيم و بدين ترتيب زندگي طولاني تر و سازنده تري داشته باشيم.
    علائم عمومي اضطراب:
    حالات اضطراب کودک معمولا در قالب ترکيبي از علائم زير تظاهر مي کند:
    1- نگراني غيرواقعي و بي دليل در مورد حوادث نامعلوم آينده مثل ازدست دادن والدين که مبادا آنها او را ترک کنند و هرگز بازنگردند.
    2- امتناع از مدرسه رفتن به علت ترس از جدايي
    3- ترس از تنها خوابيدن و کابوس هاي شبانه
    4- شکايت از بعضي ناراحتي هاي جسمي (تنگي نفس، احساس درد و فشار در سينه، اسهال و سردرد)
    5- کم رويي، خجالتي بودن، گوشه گيري بخصوص در مواقع رويارويي با افراد غريبه
    6- نگراني از شکست و عدم کارايي
    7- احساس ناآرامي و بي قراري
    8- وسواس در مورد سلامتي خود و ديگران واهميت دادن زياد و يا اهميت ندادن به آن، لکنت زبان، کاهش اشتها و خواب
    9- تحرک زياد و جنب و جوش غيرعادي، شب ادراري و رفتار مخرب و آزار دهنده
    10- پرخاشگري، مکيدن انگشت، جويدن ناخن و کاهش تمرکز حواس و حافظه
    11- لجبازي، ناسازگاري و گريه و زاري
    12- خستگي زودرس، خشکي دهان، فقدان ميل به پيشرفت
    13- عدم علاقه به امور نشاط انگيز و افسردگي
    شيوع و دلايل اضطراب امتحان:
    اضطراب امتحان در دانش آموزان کودک و نوجوان از 10 تا 30 درصد گزارش شده است. اين بررسي ها نشان مي دهد که نمره هاي اضطراب امتحان در مدارس ابتدايي با افزايش سن بيشتر مي شود. در عين حال شواهد حاکي از آن است که اضطراب امتحان در بين دختران شايع تر از پسران است. عواملي که سبب شکل گيري و تشديد اضطراب امتحان مي شود در سه دسته عوامل شخصيتي، خانوادگي و آموزشي قابل طبقه بندي است؛
    1- عوامل شخصيتي:
    الف) اضطراب عمومي: که با اضطراب امتحان رابطه مثبت دارد. به اين نحو که دانش آموزان مضطرب، اضطراب امتحان را با شدت بيشتري تجربه مي کنند.
    ب) عزت نفس: که با اضطراب امتحان رابطه منفي دارد. کودکاني که فاقد احساس خود ارزشمندي هستند، اضطراب امتحان بيشتري دارند.
    ج) آمادگي: دانش آموزاني که آمادگي و برنامه ريزي براي مطالعه ندارند، بيشتر مستعد ابتلا به اضطراب هستند. افراد مضطربي که احساس مي کنند آمادگي کمي براي امتحان دارند، در امتحان عملکرد ضعيفي خواهند داشت.
    د) کارآمدي: که با اضطراب امتحان رابطه منفي دارد. دانش آموزاني که داراي تجارب و مهارتهاي در دسترس بيشتري هستند اضطراب امتحان کمتري دارند.
    و) درماندگي: يادگيري را کند مي کند و آن را به تاخير مي اندازد و به اضطراب امتحان منجر مي گردد.
    م) هوش: از طرفي با اضطراب امتحان رابطه منفي دارد و از طرف ديگر تحقيقات نشان داده است که کودکان داراي هوش متوسط در مقايسه با کودکان داراي هوشبر بالا و پايين از اضطراب امتحان بيشتر رنج مي برند.
    2- عوامل خانوادگي:
    الف) سطح اجتماعي، اقتصادي: که با اضطراب امتحان رابطه منفي دارد. دانش آموزان داراي وضعيت اجتماعي، اقتصادي پايين اضطراب بيشتري دارند و افت عملکرد تحصيلي آنان بيشتر است.
    ب) انتظارات بيش از حد خانواده: سبب اضطراب در دانش آموز مي شود که هنگام امتحان افزايش مي يابد.
    ج) الگوي خشک و غيرقابل انعطاف پرورش کودک: استفاده از روشهاي گوناگون تنبيه و سرزنش و استفاده نکردن از تشويق و تقويت نيز از جمله عواملي است که در ايجاد و تشديد اضطراب امتحان موثر است.
    3- عوامل آموزشگاهي:
    الف)انتظارات زياد و نابجاي معلم و ارائه تکاليف بيش از توان ذهني دانش آموز: معلمي که نمره دادن را وسيله اعمال قدرت و تنبيه دانش آموز قرار مي دهد، باعث ايجاد اضطراب در او مي شود.
    ب) عملکرد تحصيلي: برخي تحقيقات بيانگر ارتباط منفي بين اضطراب امتحان و عملکرد تحصيلي است. اما پاره اي ديگر از نتايج حاکي از نبود ارتباط معنادار بين اين دو متغير است.
    ج) دشواري درس ها و امتحانات و جو رقابت انگيز
    د) محيط برگزاري امتحان: در بيشتر مدارس، به دليل کمبود تعداد مراقبان و ناظران امتحاني گردانندگان جلسه امتحان سعي مي کنند محيط رعب و خشکي ايجاد کنند که جلو تقلب دانش آموزان را بگيرد.
    اما اين جو به ندرت بر دانش آموزان متقلب اثر مي گذارد زيرا اين عده ويژگي هاي شخصيتي خاصي مانند نترس بودن و قدرت خطر کردن دارند که چنين تمهيداتي اثر اندکي بر آنها دارد.
    پيشنهادهايي براي کاهش ميزان اضطراب
    1- کودکان را با کتاب، مجله و روزنامه آشنا سازيد که مونس خوبي است براي اوقات فراغت.
    2- بر وقت شناسي زياد تاکيد نکنيد و کارها را با بي صبري از کودکان نخواهيد.
    3- نگرشها و بينش هاي منفي را منتقل نکنيد.
    4- دوره رشد کودکان را جلو نيندازيد.
    5- فرزندان را با ديگران مقايسه نکنيد.
    6- فداکاري هاي خود را به رخ کودک نکشيد.
    7- نگران بودن را به کودک نياموزيد و به آنها درس آرامش و متانت دهيد و به آنها بياموزيد خوب گوش کنند تا خوب بفهمند و بتواند خوب بگويند و خوب انتقال دهند. بدين صورت دقت در کار را سرمشق کارهايشان قراردهيد نه سرعت در کار را.
    8- والدين بايد انتظارات و توقعات خود را با علايق و استعدادهاي کودکان هماهنگ سازند.
    9- تنبيه کودک به دليل گرفتن نمره کم نه تنها باعث پايين آمدن اعتماد به نفس و عزت نفس تحصيلي او خواهد شد، بلکه زمينه ذهني منفي اي نسبت به تحصيل در او ايجاد مي کند و موجب مضطرب شدن دانش آموز مي شود. بنابراين بايد از تنبيه کودک و بويژه تنبيه بدني به دليل مسائل تحصيلي اجتناب ورزيد.
    4- معلمان مدارس حتي الامکان روش هاي صحيح مطالعه و برنامه ريزي درسي را به دانش آموزان بياموزند. دانش آموزان بايد بدانند که آمادگي کافي براي امتحان باعث کاهش اضطراب مي شود و بازده تحصيلي را بالا مي برد.
    5- اگر دانش آموز بياموزد که در تمام موقعيت هاي حساس زندگي به خداوند تکيه کند، آرامش بيشتري خواهدداشت.
    راهکارهاي لازم براي رهايي از اضطراب امتحان
    1- آموزش بچه ها طي سال تحصيلي صورت گيرد که دروس طي سال خوانده شده و براي شب امتحان انباشته نشوند .
    2- شب قبل از امتحان زود بخوابند و مطالعه جدي نکنند.
    3- در محيط مدرسه در س هايي که براي امتحان خوانده اند مرتب از يکديگر نپرسند، چون باعث به هم ريختن تمرکز مي شود.
    4- شيوه آرامش بخشي توسط مشاورين بهداشت مدارس انجام پذيرد.
    5- شيوه هايي که والدين بايستي انجام دهند: دلگرمي دادن به بچه ها، عدم مقايسه آنها با ديگران.
    6- معلميني که دانش آموزان “مضطرب امتحان” شديدي دارند، آنها را در يک موقعيت آرام قراردهند. گاهي اضطراب باعث مي شود دانش آموز مطلب را فراموش کند. لازم است در اين مواقع معلم با يک کمک و يادآوري جزيي موجب راه اندازي دانش آموز جهت پاسخ دادن به سوالات امتحان شود.
    چون هدف ما اندازه گيري فرآيند يادگيري در کودکان است و نه اندازه گيري حافظه کودک، لذا يادآوري ابتداي مطالب داراي هيچ ايرادي نيست.
    7- طرح سوالاتي که در حد متوسط باشد، بخصوص چند سوال اول که با ديدن سوالات آسان اضطراب کم شود.
    8- خواندن سوره اي از قرآن و ذکر صلوات، اضطراب را کم مي کند.
    9- دلداري دادن به بچه ها در زمينه آسان بودن سوالات.
    در صورت عدم نتيجه گيري با ارائه راهکارهاي فوق الذکر مراجعه به روانشناس و مراکز مشاوره بهترين و مفيدترين راهکار خواهد بود.
    به اميد موفقيت و آرزوي توفيق روزافزون براي تمامي دانش آموزان عزيز و معلمين گرامي
    منابع:
    1- روانشناسي دکتر محمدرضا شرفي، با فرزند خود چگونه رفتار کنيم
    2- دکتر واين دير، چه کنيم تا فرزندان خوشبختي داشته باشيم
    3- اريک فروم، بحران روانکاوي

نويسنده: آفرين فخري عليايي، دبير مدرسه راهنمايي هاجر منطقه 8 تهران

نوشته شده توسط اندیشه در ساعت 08:24مربوط به : اضطراب و استرس را به کودکان منتقل نکنيم

[ نظرات [ 0 ] ] [ ارسال نظر ] [ لینک مطلب ]

..: آخرین ارسال ها :..